ÇAYKUR’un 2023 ve 2024 Yılı Hesapları İbra Edildi

Komisyonda sunum yapan ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim; üretim kapasitesi, ödemeler, ihracat ve kurumun finansal yapısına ilişkin verileri paylaştı.

Çay tarımının Doğu Karadeniz'de Artvin, Rize, Trabzon ile kısmen Giresun ve Ordu illerini kapsayan 793 bin dekar alanda yürütüldüğünü belirten Alim, sektörün yaklaşık 205 bin üretici aileye ekmek kapısı olduğunu vurguladı.

Kurumun altyapı yatırımlarına dikkat çeken Genel Müdür Alim, ÇAYKUR’un yaş çay fabrika sayısını 46’dan 49’a çıkardıklarını duyurdu. Yapılan yatırımlarla günlük yaş çay işleme kapasitesinin 6 bin 650 tondan 9 bin 250 tona yükseltildiğini belirten Alim, şöyle konuştu: "Kapasite artışımızın temel amacı, çay sezonunda her gün fazladan 3 bin 50 ton çayı işleyebilmektir. Bu adımla üreticilerimizin piyasada özel sektöre karşı mağdur olmasının önüne geçiyor, onları koruma altına alıyoruz."

ÇAYKUR’un bünyesinde ayrıca bir paketleme fabrikası, bir ana tamir fabrikası ve Atatürk Çay Araştırma Enstitüsü bulunuyor.

Geçen yıl gerçekleşen ve bu yıl devam eden faaliyetler hakkında ayrıntılı bilgi veren Alim, yaş çay bedellerinin alımı takip eden ayın sonunda eksiksiz ödendiğini belirtti. Alim, ödemelerle ilgili şu detayları paylaştı: "Geçen yıl 823 bin ton yaş çay karşılığında üreticilere 21 milyar 400 milyon lira ödendi. 176 bin üretici tarafından budanan 70 bin dekar çaylık alan için 1 milyar 872 milyon lira ödendi. Böylece üreticiye yapılan toplam ödeme 23 milyar 271 milyon liraya ulaştı. 36 bin dekar organik tarım havzasından 34 bin ton organik çay satın alındı; dekar başına 14 bin liradan toplam 469 milyon lira fark ödemesi gerçekleştirildi."

Bu yılki kampanya döneminde de son aşamaya gelindiğini aktaran Alim, üç sürgün dönemi sonunda üreticilerden yaklaşık 730 bin ton yaş çay alımının tamamlanacağını bildirdi.

Pazarlama ve satış rakamlarına da değinen Genel Müdür Alim, 2025 yılında 161 bin ton tasnifli çay üretimi yapıldığını ve yıl sonunda bütçe hedeflerinin aşılarak ihracat dahil 132 bin ton kuru çay satışı gerçekleştiğini ifade etti. Bu yılın Eylül ayı itibarıyla 65 bin ton satış yapıldığını kaydeden Alim, yıl sonu hedeflerinin 130 bin ton ve üzeri olduğunu belirtti.

ÇAYKUR’un soğuk çay markası Didi’nin rekor kırdığına dikkat çeken Alim, geçen yıl 153 milyon litreyle tarihinin en yüksek satış rakamına ulaştıklarını, bu yılın Eylül ayı itibarıyla 127 milyon litreye ulaşılan pazarda yıl sonu hedeflerinin 200 milyon litre olduğunu söyledi. Ayrıca markalaşma adımları kapsamında piyasaya sunulan doğal mineralli ÇAYKUR Su projesinde de yıl sonu satış hedefi 20 milyon litre olarak açıklandı.

Kalite ve verimlilik odaklı çalışmaların meyvesini verdiğini belirten Alim, yaş çay işleme randımanında ciddi bir artış sağlandığını söyledi. Son 20 yılın randıman ortalamasının %18,88 seviyesinde olduğunu, son 6 yılda ise bu rakamın %19,44’e çıktığını ifade eden Alim, 2025 yılı randımanının %19,62 olarak gerçekleştiğini vurguladı.

Alim, "Ondalık gibi görünen bu küçük fark, reelde 1 milyon 483 bin kilogram fazladan kuru çay üretimi anlamına gelmektedir" dedi.

Sıkı mali politikalar uyguladıklarını dile getiren Genel Müdür Alim, yaş çay ödemeleri için kullanılan banka kredileri sebebiyle 2025 yılında 3,1 milyar lira faiz ödemesi yapılmasına rağmen, uygulanan tasarruf tedbirleri sayesinde kurumun yüksek faaliyet kârlılığı seviyelerine ulaştığını açıkladı.

Görüşmelerin ve milletvekillerinin değerlendirmelerinin ardından ÇAYKUR’un 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin hesapları KİT Komisyonunda ibra edildi.