Karal’dan İyidere Lojistik Limanı Çıkışı: Açılış Tarihi Neden Sürekli Öteleniyor?

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, memleketi Rize’de yapımı uzun süredir devam eden İyidere Lojistik Limanı Projesi’nin yılan hikâyesine dönen tamamlanma takvimini Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına 9 maddelik kapsamlı bir soru önergesi sunan Karal; projenin ilk ihale bedelinden güncel maliyetine, kamulaştırma problemlerinden demiryolu ve kara yolu bağlantılarına kadar pek çok belirsizliği sıraladı.

“Verilen Hiçbir Takvim Tutmuyor, Gecikmenin Hesabı Verilmeli”

Projenin 2015 yılında İyidere Lojistik Üssü adıyla başlatıldığını, 31 Aralık 2021 tarihinde yapılan resmi açıklamada 2023 yılında açılacağının duyurulduğunu hatırlatan Karal; hedefin önce 2025’e, ardından 2026’ya ötelendiğini vurguladı.

Bakanlığın 2025 yılındaki açıklamalarında 2026’nın üçüncü çeyreğinin işaret edilmesine rağmen, 17 Ağustos 2026 itibarıyla fiziki gerçekleşmenin ancak yüzde 82 seviyesinde kaldığına dikkat çeken Karal, “Yıllardır tarihler değişiyor, verilen takvimler tutmuyor. Şimdi de altyapının yıl sonunda tamamlanacağı, üstyapıya ise bundan sonra geçileceği söyleniyor. Peki, bu liman ne zaman bitecek, ne zaman ticarete açılacak? Bir yatırımın açılış tarihi bu kadar değişiyorsa bunun gerekçeleri kamuoyuna açıklanmalıdır. İlk ihale bedeli neydi, bugüne kadar ne kadar harcandı, yatırımın güncel maliyeti nereye ulaştı? Gecikmelerin kamuya faturası nedir? Artık yeni bir tarih verilmeden önce, geçmiş takvimlerin neden tutturulamadığının hesabı ortaya konulmalıdır” ifadelerini kullandı.

“1 Milyon Metrekarelik Lojistik Alanın ve Kamulaştırmanın Akıbeti Belirsiz”

Limanın gerisinde planlanan yaklaşık 1 milyon metrekarelik lojistik merkez, antrepo ve depolama sahalarının durumuna değinen Karal, mülk sahiplerinin kamulaştırma belirsizlikleri nedeniyle mağdur olduğunu kaydetti.

Tamamlayıcı tesisler inşa edilmeden limanın hedeflenen verimle çalışamayacağını belirten DEVA Partili Karal, “Bir tarafta devasa bir lojistik yatırım iddiası var, diğer tarafta bu yatırımın tamamlayıcı unsurlarının ne zaman yapılacağı meçhul. Lojistik merkez olmadan, antrepo ve depolama alanları kurulmadan limanın hedeflenen kapasiteye ulaşması imkânsızdır. Üstelik kamulaştırma sürecindeki belirsizlikler bölge halkını doğrudan mağdur ediyor. Süreç şeffaf yürütülmelidir” dedi.

“Ovit Bağlantısı ve Demiryolu Olmadan Liman Verimli Çalışamaz”

İyidere Lojistik Limanı’nın yalnızca Rize sahilinde gemilerin demirleyeceği bir iskele olarak değerlendirilemeyeceğini, asıl gayenin Doğu Karadeniz’i Erzurum üzerinden Kafkasya ve iç ticaret koridorlarına entegre etmek olduğunu belirten Karal, kara yolu ve raylı sistem bağlantılarının şart olduğunu söyledi.

İkizdere-Ovit Tüneli bağlantı yollarının akıbetini ve demiryolu projesinin takvimini soran Karal, “Liman başka bir tarihte, bağlantı yolları başka bir tarihte, lojistik merkez başka bir tarihte biterse bu yatırımın ekonomik verimliliği sakatlanır. Asıl başarı, hedeflenen yük hacmine ulaşmak, istihdam sağlamak ve ekonomik değer üretmektir. Bütün unsurların eş zamanlı ve planlı şekilde hayata geçirilmesi gerekir” şeklinde konuştu.

Bakan Uraloğlu’na Yöneltilen 9 Soru

Milletvekili Hasan Karal, soru önergesinde Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’ndan şu soruların yanıtını istedi:

1. İyidere Lojistik Limanı Projesi’nin 2 Kasım 2026 itibarıyla fiziki ve mali gerçekleşme oranları nedir? 2026’nın üçüncü çeyreğinde bitirilememe gerekçesi ve ticari işletmeye açılış için güncel tarih nedir?

2. Projenin ilk ihale bedeli ne kadardır; bugüne kadar harcanan toplam tutar ve güncel yatırım maliyeti neye ulaşmıştır?

3. Liman arkasındaki 1 milyon metrekarelik alanda kurulacak lojistik merkez, antrepo ve depolama tesislerinin yapımına ne zaman başlanacaktır?

4. Lojistik alanlara dair imar planları ve uygulama projeleri tamamlanmış mıdır; ayrı bir ihale yapılacak mıdır?

5. Bu alanlar için bugüne kadar ne kadar arazi kamulaştırılmıştır, kamulaştırma bekleyen taşınmaz miktarı nedir?

6. Limanın yıllık 13 milyon tonluk elleçleme kapasitesine ne zaman ulaşması öngörülmektedir; ilk yıl hedeflenen yük ve istihdam sayısı kaçtır?

7. İkizdere-Ovit Tüneli bağlantı yolundaki fiziki gerçekleşme oranı nedir ve ne zaman tamamlanacaktır?

8. Limanın ulusal demiryolu ağına bağlanmasına ilişkin etüt/fizibilite çalışması hangi aşamadadır ve takvimi nedir?

9. Altyapı bittiğinde gümrük, depolama ve antrepolar hazır olacak mıdır; eş zamanlı açılamazsa uygulanacak geçici işletme planı nedir?