İşçi ve işveren arasındaki iş ilişkisinin kurulmasıyla, işçinin iş görme edimini, buna karşın işverenin ise ücret ödeme yükümlülüğünü yerine getirmesi gerekmektedir.

İş ilişkisinin sürdürülebilir olması için işçinin, işveren tarafından hukuki sınırlara uygun olarak belirlenen çalışma düzeni uyarınca iş yerinde hazır bulunması ve iş görme edimini yerine getirmesi beklenir. İşçinin geçerli bir mazereti olmadan işe devamsızlık yapması, iş yerindeki çalışma düzenini bozabilmektedir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II-g maddesinde aşağıdaki hüküm yer almaktadır:

"g) İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi."

Hüküm doğrultusunda, işçinin işverenden izin almadan veya haklı bir sebebe dayanmadan;

* Ardı ardına iki iş günü,

* Bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü

* Bir ayda üç iş günü işe devam etmemesi,

işverene haklı nedenle derhal fesih yetkisi vermektedir.

Bu kapsamda devamsızlık nedeniyle haklı fesih yapılabilmesi, yalnızca işçinin işe gelmemiş olmasına bağlanmamalıdır. Devamsızlığın işverenden izin alınmadan veya haklı bir mazerete dayanmadan gerçekleşmiş olması bilgi ve belgelere dayalı ortaya konulmalıdır. Bu nedenle işverenin fesih öncesinde devamsızlığın nedenini araştırması oldukça önemlidir.

Devamsızlık sürecinde işverenin, işçinin işe gelmediği günleri tutanak altına alması gerekmektedir. Bu doğrultuda, devamsızlık yapılan her gün için ayrı tutanak düzenlenmeli, tutanakta tarih, işçinin çalışması gereken saatler, işe gelmediği bilgisi ve varsa vardiya/çalışma düzeni açık şekilde belirtilmelidir.

Devamsızlık yapan işçi sonradan işyerine gelirse, işverence kendisinden devamsızlık yaptığı günlere ilişkin yazılı açıklama istenmesi uygun olacaktır. İşçiden, belirtilen tarihlerde işe gelmeme nedenini yazılı olarak açıklaması talep edilmelidir.

İşçinin devamsızlık yapmaya devam etmesi durumunda işçi ile iletişime geçilmeye çalışılması gerekir. Ancak işçi ile iletişim kurulamaması halinde noter aracılığıyla ihtarname gönderilmesi uygun olacaktır.

İhtarnamede işçinin hangi tarihlerde devamsızlık yaptığı, mazereti ve buna ilişkin belgeleri işverene sunması bildirilmelidir. Böylece işveren, fesih öncesinde mazeret araştırması yaptığını bilgi ve belgelere dayalı olarak kanıtlanabilir hale gelecektir.

Mazeret araştırması sonucunda işçinin haklı bir nedeni bulunmadığı anlaşılırsa ve İş Kanunu'nun 25/II-g maddesinde belirtilen devamsızlık süreleri oluşmuşsa, işveren haklı nedenle derhal fesih hakkını kullanabilecektir.

Devamsızlık nedeniyle yapılan haklı fesihte ihbar süresi uygulanmayacak ve dolayısıyla ihbar tazminatı gündeme gelmeyecektir. Ayrıca işveren tarafından haklı nedenle fesih gerçekleştirilmiş olacağından kıdem tazminatı da söz konusu olmayacaktır. Diğer yandan, işçinin varsa ödenmemiş ücretleri ve kullanılmayan yıllık izin ücretinin fesih tarihinde ödenmesi gerekir.

Mazeretsiz şekilde devamsızlık yapılan günler bakımından ise işverenin ücret ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Mazeretsiz şekilde devamsızlık yapan işçinin iş sözleşmesi haklı nedenle feshedilirse, işten ayrılış kodu "48" olarak bildirilecektir.

Ayrıca, işveren tarafından mazeret araştırması yapılmadan ve işçiye devamsızlığını açıklama imkanı tanınmadan fesih yapılması halinde, işçinin gerçekten geçerli bir mazereti bulunuyorsa, işveren tarafından yapılan fesih geçersiz hale gelebilir. Diğer bir ifadeyle, iş güvencesi kapsamında olan işçilerin işe iade davasına ilişkin süreçleri yürütmesi söz konusu olabilecektir.

Sonuç olarak, devamsızlık işverene haklı nedenle fesih imkanı verebilecek bir husus olsa da fesih sürecinin yalnızca devamsızlık tutanaklarına dayandırılması yeterli görülmemelidir. İşverenin, devamsızlığın haklı bir mazerete dayanıp dayanmadığını araştırması önem taşımaktadır. Usulüne uygun yürütülmeden gerçekleştirilen fesihlerde, işçinin geçerli bir mazeretinin bulunduğunun anlaşılması halinde feshin geçersizliği gündeme gelebilecektir.